Blog #9 Alles wat je moet weten over beeldsensoren

Blog #9 Alles wat je moet weten over beeldsensoren

De beeldsensor, misschien wel het belangrijkste onderdeel van je digitale camera. Je kunt het vergelijken met het negatief van vroeger, uit analoge camera’s. In dit artikel vertel ik je over de belangrijkste eigenschappen en verschillen en hoe belangrijk dit is voor de kwaliteit van je foto’s.

De beeldsensor zit in het hart van je camera en bestaat uit verschillende lichtgevoelige elementen. Dit worden ook wel lichtdiodes genoemd en deze worden aangeduid met het aantal megapixels dat een camera heeft. Hoe meer megapixels je camera heeft, des te meer lichtdiodes er worden opgeslagen op je sensor.

Deze lichtdiodes slaan informatie op, informatie over wat ze zien als de sluiter open gaat. Al deze informatie van alle lichtdiodes bij elkaar vormt jouw foto.

Je kunt je misschien wel voorstellen, dat hoe meer je van deze lichtdiodes (pixels) hebt, hoe meer informatie er wordt opgeslagen. Dit resulteert in meer details in je foto. Maar, het nadeel van veel lichtdiodes, is dat elke diode kleiner gemaakt moet worden om op de sensor te passen. Wanneer ze kleiner zijn, hebben ze minder ruimte om informatie op te slaan. In donkere situaties waarin er meer licht nodig is voor een goed belichte foto, en je bijvoorbeeld een hogere ISO instelt, worden de lichtdiodes overbelast. Dit resulteert in ruis en onscherpte. Heeft je lichtdiode meer ruimte? Dan heb je daar minder snel last van.

Een grotere beeldsensor heeft meer ruimte voor meer, of grotere lichtdiodes waardoor er meer en beter informatie opgeslagen kan worden. Hierdoor wordt de kwaliteit van je foto’s beter. Maar voor een grote beeldsensor, heb je ook een grotere camera en objectieven nodig. Wanneer een sensor kleiner wordt gemaakt, kunnen ook de camera’s en objectieven kleiner gemaakt worden.

Even op een rij:

  • Een grotere beeldsensor heeft meer ruimte voor meer, óf grotere lichtdiodes.
  • Een grote beeldsensor heeft een grotere camera en objectieven nodig.
  • Een grotere beeldsensor kan meer lichtdiodes kwijt en daardoor heb je meer detail in je foto.
  • Bij een kleinere beeldsensor zijn de lichtdiodes kleiner waardoor er minder informatie opgeslagen kan worden en er eerder ruis en onscherpte in je foto ontstaat.

Optimale sensor formaat en aantal megapixels

Denk dus niet dat een camera met veel megapixels de beste camera is. Je wilt vooral een camera waarvan de verhouding tussen het aantal megapixels en grootte van de sensor optimaal is. Wat voor jou optimaal is, is afhankelijk wat voor een soort foto’s je gaat maken. Maak je vooral foto’s voor magazines en drukwerk en waar de lichtomstandigheden door jou worden bepaald? Zoals flitslicht? Dan kun je beter een camera met meer megapixels aanschaffen (boven de 40MP). Fotografeer je in situaties waarvan je afhankelijk bent van het licht? Of fotografeer je veel in donkere situaties? Dan kan ik een camera met wat minder megapixels aanraden (vanaf 20MP).

Crop-factor

De crop-factor is de verkleiningsfactor ten op zichte van het referentieformaat, de Full Frame sensor. Het Full Frame formaat is gebaseerd op het formaat van het 35mm negatief wat we in analoge camera’s gebruikten. Elke beeldsensor met een kleiner formaat heeft een verkleiningsfactor. Dit noemen we een crop-factor.

Een crop-factor wil zeggen dat de foto ‘gecropped’ is, ook wel, uitgesneden. In onderstaande afbeelding zie je verschillende beeldsensor formaten. Het groene vlak is het sensor formaat, de zwarte lijn is de referentie met het Full Frame sensor formaat.

In onderstaande afbeelding zie je wat de crop-factor met je foto doet. Stel, onderstaande foto is gemaakt met een brandpuntsafstand van 50mm, dan zie je bij het Full Frame formaat de drie bergen in beeld. De APS-C sensor ernaast, heeft veelal een crop-factor van 1,5 of 1,6. Dat wil zeggen dat de sensor 1,5 (of 1,6) keer kleiner is. Hierdoor fotografeer je niet meer op 50mm, maar moet je de brandpuntsafstand ook keer 1,5 vermenigvuldigen, waardoor je dus met 50 x 1,5 = 75mm fotografeert. Daardoor is de foto iets meer ingezoomd zoals je in de afbeelding kunt zien.

Het Full Frame formaat komt vooral voor in professionele camera’s. Het APS-C formaat kun je vinden in veel systeem- en spiegelreflexcamera’s en soms zelfs in een compactcamera. Micro Four Thirds vind je in de meeste Panasonic en Olympus camera’s en heeft een beeldverhouding van 3:4 i.p.v. 2:3.

Type beeldsensoren

De meest gebruikte sensoren zijn de CCD (Charged Coupled Device) en de CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor).

CMOS

  • Sneller
  • Verbruikt minder stroom
  • Heeft meer licht nodig dan CCD voor hetzelfde resultaat
  • Goedkoper
  • Meer ruis

CCD

  • Trager
  • Verbruikt meer stroom
  • Heeft minder licht nodig dan CMOS voor hetzelfde resultaat
  • Duurder
  • Minder ruis

Zelf leren om je camera in te stellen en mooiere foto’s te maken?

Dit blog is maar een klein deel aan informatie uit mijn online fotografiecursus ‘Zelf je camera instellen!’. Je leert in 3 eenvoudige modules zelf je camera in te stellen waardoor jij vandaag nog mooiere foto’s leert maken.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Hulp nodig bij
het kopen van een camera?

GRATIS
EBOOK

In deze gids leg ik je uit waar je op moet letten en help ik je om uit te zoeken welke camera voor jou geschikt is.